Leergang Impact Ecosystemen

Steeds meer ondernemers hebben oog voor de maatschappelijke en ecologische waarde van hun werk. Dat geldt niet alleen voor de voorhoede van sociale ondernemingen, coöperaties en burgerinitiatieven, maar ook voor het bredere MKB die steeds vaker positieve sociale, groene of culturele impact nastreeft. Met hun activiteiten dragen zij bij aan brede welvaart en versterken zij het welzijn en de leefkwaliteit in hun omgeving. Toch lopen ondernemers die maatschappelijke impact nastreven regelmatig tegen hordes en obstakels aan, bijvoorbeeld bij financiering, aanbestedingen of wet- en regelgeving. Om hun bijdrage te versterken zijn goede verbindingen nodig tussen ondernemers, overheden, financiers, ondersteunende organisaties en maatschappelijke partners.

Hoe kun jij vanuit jouw rol bijdragen aan een omgeving waarin impact ondernemen kan floreren? Wat hebben ondernemers en andere betrokkenen nodig, en hoe kom je samen tot concrete actie?

Tijdens deze leergang bieden onderzoekers en praktijkexperts je theoretische verdieping en praktische handvatten om het ecosysteem voor impact ondernemen in jouw gemeente, regio of netwerk te versterken. Je leert relevante partijen en behoeften in kaart te brengen, samenwerking vorm te geven en gezamenlijke impact te vergroten. Samen met andere deelnemers werk je aan je eigen praktijkvraag en ontwikkel je een concreet actieplan voor jouw omgeving.

Doelgroep 

De leergang is bedoeld voor professionals en initiatiefnemers die het ecosysteem voor impact ondernemen in hun gemeente, regio of netwerk willen versterken. Denk aan beleidsmedewerkers en bestuurders, intermediairs, regionale netwerkorganisaties, financiers, coalitietrekkers, sociaal ondernemers en maatschappelijke partners.

Je kunt deelnemen wanneer je net met dit onderwerp begint, maar ook wanneer je al een netwerk of coalitie begeleidt. Je brengt een eigen praktijkvraag mee en bent bereid daar tussen de bijeenkomsten aan te werken.

Je kunt individueel deelnemen; samen aanmelden met een partner uit je omgeving wordt aangemoedigd.

Leerdoelen

Na afloop kun je:

• Een concrete opgave voor het versterken van impact ondernemen afbakenen.
• Bepalen welke partners nodig zijn en wat samenwerking voor hen waardevol en haalbaar maakt.
• Relevante partijen, middelen, relaties en belemmeringen in het ecosysteem analyseren.
• Een gezamenlijke theory of change ontwikkelen en passende manieren kiezen om voortgang te volgen.
• Een onderbouwd actieplan opstellen en bespreken met relevante praktijkpartners.

Programma

De leergang bestaat uit vier bijeenkomsten van drie uur. Tussen de bijeenkomsten werk je aan korte praktijkopdrachten, bijvoorbeeld gesprekken met betrokkenen of het toetsen van een samenwerkingsvoorstel.

De voorgestelde totale tijdsinvestering is circa 24 uur, inclusief intake, bijeenkomsten en opdrachten. Optionele masterclasses komen daar apart bij.

Opzet

Je eigen praktijkvraag vormt de rode draad. Tijdens de bijeenkomsten wisselen wetenschappelijke inzichten, praktijkvoorbeelden, gezamenlijke oefeningen en feedback elkaar af.

Je bouwt aan een beknopt praktijkdossier met een ecosysteem diagnose, een voorstel voor samenwerking, een ‘theory of change’ en een actieplan. De toepassing sluit aan bij je startpunt: van het verkennen van een nieuwe portefeuille tot het versterken van een bestaande coalitie.

Bijeenkomst 1 — Opgave en ecosysteem begrijpen
Wat wil je versterken en wat gebeurt er al? Je verkent impact ondernemen en brengt relevante partijen, middelen, relaties en belemmeringen in kaart. Vervolgens toets je jouw analyse bij betrokkenen uit de praktijk.

Bijeenkomst 2 — Partners en samenwerking organiseren
Wie heb je nodig en wat hebben deze partijen nodig om mee te doen? Met een teaching case onderzoek je belangen, rollen en afhankelijkheden bij coalitievorming. Je vertaalt dit naar je eigen praktijkvraag.

Bijeenkomst 3 — Gezamenlijke impact begrijpen en volgen
Welke verandering wil je bereiken en hoe volg je de voortgang? Met een tweede teaching case onderzoek je impact op organisatie- en netwerkniveau. Je formuleert een ‘theory of change’ en gezamenlijke meet- en leervragen.

Bijeenkomst 4 — Van inzicht naar actie
Welke vervolgstap is haalbaar en wie draagt daaraan bij? Je bespreekt je voorstel, ontvangt feedback en werkt een actieplan uit voor de daaropvolgende drie maanden.

Optionele masterclasses
Verdieping op onderwerpen zoals maatschappelijke inkoop en aanbestedingen, en samenwerken met mkb en familiebedrijven. De uiteindelijke keuze sluit aan bij de praktijkvragen van deelnemers.

Werkvormen

• Korte inhoudelijke bijdragen van onderzoekers en praktijk experts.
• Twee teaching cases over coalitievorming en impactmeting.
• Toepassing van analysekaders in de eigen praktijk.
• Uitwisseling en feedback in vaste leergroepen.
• Praktijkopdrachten en gesprekken tussen de bijeenkomsten.
• Presentatie en bespreking van het eigen actieplan.

Data & Locatie (onder voorbehoud)

Locatie

Volgens de huidige planning vinden de vier bijeenkomsten plaats in het Provinciehuis in ’s-Hertogenbosch. De exacte locaties worden later bevestigd. Data en locaties van eventuele masterclasses worden afzonderlijk bekendgemaakt. 
 

Docenten

Programmamanager

• Arjan van Dorsselaer: Onderzoeker Social Entrepreneurship, Utrecht University School of Economics

Universitair docenten

• Prof. dr. Niels Bosma: Hoogleraar Social Entrepreneurship, Utrecht University School of Economics
• Dr. Karin Geuijen: Universitair hoofddocent Public Governance and Management, Universiteit Utrecht
• Prof. Dr. Caroline Hummels: Hoogleraar Design and Theory for Transforming Practices, Eindhoven University of Technology
• Dr. Maarten Hogenstijn: Lector Sociaal Ondernemerschap, Hogeschool van Amsterdam
• Dr. Leendert de Bell: Lector Organiseren van Waardig Werk, Hogeschool Utrecht, en Universitair docent Entrepreneurship, Universiteit Utrecht
• Dr. mr. Claudia van Orden: Lector Familiebedrijven, Hogeschool Windesheim
• Dr. Erzsi Meerstra-De Haan: Associate lector Juridische Aspecten van Ondernemerschap, Hanze, en verantwoordelijk voor onderzoekslijn Impact Ondernemen

En anderen.

Experts en praktijkbegeleiders 

• Raoul Becher: Oprichter en algemeen directeur Starters.eco
• Linea Bingel: Beleidsadviseur Innovatie & Impactvolle Ecosystemen, Gemeente Amsterdam

En anderen.

Aanmelden

Toegangseisen

• Je bent betrokken bij impactondernemen in een gemeente, regio of netwerk in Brabant of Utrecht.
• Je brengt een concrete praktijkvraag mee, of wilt die tijdens de intake aanscherpen.
• Je bent bereid andere partijen bij je leerproces te betrekken.
• Je maakt tijd voor de bijeenkomsten en praktijkopdrachten.
• Voorkennis over ecosystemen of een bestaande coalitie is niet vereist.

Kosten

De leergang wordt kosteloos aangeboden als pilot binnen het onderzoeksproject Scentiss. Van deelnemers wordt actieve deelname aan de bijeenkomsten, praktijkopdrachten en evaluatie verwacht.

Certificaat

Bij een succesvolle afronding van het programma ontvang je een certificaat van de Universiteit Utrecht.